Bülent Ekimci/Para Dergisi
KKTC’de ev alacak TC vatandaşları için güvenlik soruşturması zorunluluğu kaldırıldı. Artık yavru vatanda satın aldığınız gayrimenkulün tapusunu 2-3 ay içinde alabiliyorsunuz. Yabancıların talebindeki düşüş nedeniyle fiyatlar da daha cazip...
KKTC Bakanlar Kurulu, ilgili yasada değişiklik yaparak Kuzey Kıbrıs’ta taşınmaz almak isteyen TC vatandaşlarını şahsi araştırmadan muaf tuttu. Kıbrıs’ta daha önce ev, villa veya arazi almak isteyen Türk vatandaşları izin almak için 12 ile 18 ay beklemek zorunda kalıyordu. Bakanlar Kurulu’nun aldığı kararla bu süre 2-3 aya kadar inmiş oldu.
KKTC yasalarına göre, Kıbrıs vatandaşı olmayan özel veya tüzel kişiliklerin Kıbrıs’ta gayrimenkul satın alması Bakanlar Kurulu iznine tabi. KKTC vatandaşı olmayan özel veya tüzel kişilikler, Kuzey Kıbrıs sınırları içinde Bakanlar Kurulu’nun verdiği izinle ya bir hane (ev veya villa), ya bir dükkan ya da 1 dönüm (14 bin 400 ayakkare veya bin 338 metrekare) araziye sahip olabiliyor. Bakanlar Kurulu, izin verirken özellikle iki hususta araştırma yapıyor: Satın alınan arazinin konumu itibariyle stratejik ve güvenlik açısından sakıncalı olup almadığı (genellikle askeri bölgelere yakınlığı göz önüne alınıyor) ve satın alacak kişinin şahsına ilişkin güvenlik soruşturması...
TC VATANDAŞINA MUAFİYET
İşte bu işlemler nedeniyle Bakanlar Kurulu’ndan izinlerin çıkması 12 ila 18 ayı bulabiliyor. Ancak bu izinler çıktıktan sonra başvuru sahipleri gayrimenkulün tapusunu (mülkiyetini) devralabiliyor. Sürecin uzunluğundan dolayı birçok başvuru sahibi, bu süreçte mülkünü sözleşmeyle satıyor ve akdi mal sahipliği haklarını devrediyor. Satış esnasında satıcı yüzde 4 stopaj vergisi, alıcı ise yüzde 5 KDV, yüzde 6 tapu harcı ve yüzde 0.5 sözleşme pul harcı ödüyor.
Şimdi KKTC hükümeti yeni bir yasa çıkarmadı. Ancak ‘Fasıl 109’da bir değişiklik yaptı. Bakanlar Kurulu, aldığı kararla KKTC’de taşınmaz almak isteyen TC vatandaşlarını şahsi araştırmadan muaf tuttu. Buna göre, taşınmazın bulunduğu bölgede daha önceden başka bir yabancı için başvuru yapılmamışsa 2-3 ay içinde tapunuzu almanız mümkün olabiliyor.
KKTC’DE OTURMAK İÇİN...
Kuzey Kıbrıs’ta oturma izni almak içinse mevcut uygulamalarda bir değişiklik yapılmadı. 3-4 günlük bir prosedürle oturma izni alabilirsiniz. Bu izni alabilmek için öncelikle bir evinizin olması ya da kira sözleşmesi yapmanız şart. KKTC’de gelir elde etmek için çalışmak zorunda olmadığınızı, ya banka hesabınız ya da emekli maaşı veya kira gibi düzenli bir gelirinizin olduğunu belgelemeniz gerekiyor.
KONUT SATIŞLARI DÜŞTÜ
Bu arada, 2007 yılından bu yana KKTC’de yeni konut projelerinin sayısında hızlı bir düşüş görülüyor. Adanın kuzeyinde taşınmaz alanların yüzde 80’i İngiliz uyruklular, yüzde 15’i ise diğer Avrupa ülkeleri vatandaşlarıydı. Kuzeyde gayrimenkulü kalan bazı Güney Kıbrıslıların onları satın alan İngilizlere dava açması üzerine talepler düşmüştü. Buna bir de finansal kriz nedeniyle re-mortgage finansman imkanlarının azalması eklenince Avrupalıların ilgisi durma noktasına gelmiş...
DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
Gayrimenkul uzmanları, Kıbrıs’ta ev alacakları bazı konularda uyarıyor. Taşınmazın herhangi bir engeli olmaması, yapan müteahhidin Müteahhitler Birliği’ne üye olması ve daha önce yaptığı işlerin referans olarak görülmesi, herhangi bir imza atılmadan ve ödeme yapılmadan mutlaka bu işten anlayan bir avukatın devreye sokulması gerektiğini söylüyorlar.
KKTC’de noter olmadığını hatırlatan uzmanlar, “Tasdik memurlarını noter gibi algılamayın” diyorlar. Bu konuda en doğru yöntemin bu tip sözleşmelerin bir avukat tarafından tanzim edilmesi olduğunu da sözlerine ekliyorlar.
İşte Kuzey Kıbrıs’ta satışı devam eden konut projelerinin özellikleri ve fiyatları...
BULUT İNŞAAT
İstanbul Esenyurt’ta inşa ettiği Evviva markalı konutlarla adını duyuran Bulut İnşaat, bu projeyi Kıbrıs’a da taşıdı. Son olarak üç çocuklu ailelere yüzde 33 indirim kampanyası yaparak gündeme gelen firma, Girne ve Lefkoşe arasında Evviva Lavinium ve Greencity projelerini hayata geçirdi. Girne’de 280 villa ve 120 konutluk bir projeyi daha hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Evviva Lavanium, adanın en büyük konut projelerinden biri. 900 konutluk projede 140 metrekarelik 3+1 daire seçenekleri sunuluyor. Dairelerin peşin fiyatı 40 bin, vadeli fiyatı 45 bin sterlin (1 sterlin 2.80 TL civarında). 20 bin sterlin peşinat ve ayda 416 sterlin ödeyerek 60 ay vadeyle ev sahibi olmak mümkün. Projenin sosyal alanları arasında 4 farklı yüzme havuzu, ilkokul, açık ve kapalı alanlar yer alıyor.
Firmanın ikinci projesi Greencity ise 6 bin 650 metrekare arazi üzerinde 48 dubleks ve 4 çatı katı daireden oluşuyor. 94 ve 162 metrekare arasında değişen 2+1 ve 3+1 dubleks daire seçenekleri sunulan projede, fiyatlar 70 bin 400 ile 130 bin sterlin arasında değişiyor.
Satış ofisi: 444 25 61
LEVENT İNŞAAT
Levent İnşaat’ın Kıbrıs’ta 6 yeni projesi var: Ağırdağ Apartmanları, Güzelyurt Apartmanları, Girne Apartmanları, Kaymaklı Villaları, Karaoğlanoğlu Villaları ve Famagusta Evleri... Firmanın biten projeleri ise Tatlısu Villaları, Lapta Coast Villaları, Lapta View Villaları, Boğaz Cove Villaları, Crystal Crescent Villaları ve Gönyeli Apartmanları.
Satış ofisi: 0392 673 00 00
TATLISU VİLLALARI
Küçük Erenköy’ün girişinde deniz kenarında inşa edilen Tatlısu Villaları’nda ortak yüzme havuzu, jeneratör, arıtma sistemi, yeşil alan ve çocuk oyun alanı bulunuyor. Müstakil ve ikiz dört tip 120 konuttan oluşan projede 3 yatak odalı ikiz evler 65-70 bin, 4 yatak odalı müstakil evler 85 bin, 3 yatak odalı müstakil evlerse 100-120 bin sterlin arasında fiyatlarla satışa sunuluyor.
Satış ofisi:
LAPTA VIEV
Dağ manzaralı Lapta Viev Villaları, iki tipte 25 konuttan oluşuyor. 3 yatak odalı müstakil evlerin fiyatı 130 bin sterlin. Projeden yüzde 40 peşinat ödeyerek yıllık yüzde 8.5 faiz ve 6 yıl vadeyle ev sahibi olmak mümkün.
Satış ofisi:
LAPTA COAST
Deniz kenarında inşa edilen 7 Lapta Coast villasının her biri 130 bin sterlinden satışa sunulmuş durumda. 3 yatak odalı bu evleri, yüzde 40 peşinat ödeyerek yıllık yüzde 8.5 faiz oranı ve 6 yıl vadeyle satın almak mümkün.
Satış ofisi:
BOĞAZ COVE VİLLALARI
İskele Boğaz’da deniz kenarında inşa edilen Boğaz Cove Villaları, üç farklı tipte 31 konuttan oluşuyor. Birinci ve ikinci tip 3 yatak odalı müstakil villaların fiyatı 130 bin, 4 yatak odalı üçüncü tiplerinki ise 135 bin sterlin. Yüzde 40 peşinat ödeyerek yıllık yüzde 8.5 faiz oranı ve 6 yıl vadeyle villa sahibi olmak mümkün.
Satış ofisi:
CRISTAL CRESCENT VİLLALARI
Girne Boğaz’da inşa edilen Crystal Crescent Villaları II, iki tipte 44 konuttan oluşuyor. Arıtma sistemi bulunan sitede 3 yatak odalı ikiz evlerin tamamı satılmış durumda. Satışı devam eden 3 yatak odalı müstakil evlerse 125 bin sterlinden sahiplerini bekliyor. Yüzde 40 peşinat ödeyerek yıllık yüzde 8.5 faiz oranı ve 6 yıl vade imkanından yararlanmak mümkün.
Satış ofisi:
GÖNYELİ APARTMANLARI
Gönyeli Apartmanları, 12 blok ve 72 daireden oluşuyor. Üç yatak odalı tek tip dairelerin fiyatı 58 bin 500 sterlin. Projeden yüzde 40 peşin ödeyerek yıllık yüzde 10 faiz oranı ve 10 yıllık vadeyle ev sahibi olmak mümkün.
Satış ofisi:
AĞIRDAĞ APARTMANLARI
Girne Boğaz’da inşa edilen Ağırdağ Apartmanları’nda 4 blokta 32 daire bulunuyor. Üç yatak odalı tek tip dairelerin fiyatı 58 bin 500 ile 70 bin sterlin arasında değişiyor. Projeden yüzde 35 peşinat ödeyerek yıllık yüzde 12 faiz oranı ve 10 yıl vadeyle ev sahibi olabilirsiniz.
Satış ofisi:
Cüneyt DÖLEK / RE/MAX Golden Cyprus Satış Müdürü
“Yatırım yapanlar Kıbrıs vatandaşı olabiliyor”
Yasa değişse de TC vatandaşlarının hala Bakanlar Kurulu’ndan izin almaları gerekiyor. Ancak güvenlik soruşturması kalktı. Eskiden 18 ayda çıkan izinlerin süresi 2 aya indi. TC vatandaşları yabancı statüsünde olduğu için Kuzey Kıbrıs’ta sadece bir apartman dairesi, bir villa veya bir donum toprak alabiliyor.
Ülkede apartman dairelerinin fiyatı 40 bin ile 80 bin sterlin arasında değişiyor. İkiz veya müstakil villalarsa 120 bin ile 500 bin sterlin arasında. Gazimagosa, Lefkoşe ve Güzelyurt’ta fiyatlar hemen hemen aynı. Tabii merkeze yakın olan evler kırsal bölgelere göre daha pahalı.
Kıbrıs’ta 1 dönüm arazi bin 338 metrekareye denk geliyor ve üzerine dört ev yapılabiliyor. Kuzey Kıbrıs’ta yatırım için de ev almak mümkün. Aldığınız evin yeri ve konumu iyiyse çok kolay kiralayabilirsiniz.
Halen KKTC’de yatırım yapan Türk şirketleri arasında Bulut İnşaat başı çekiyor. Ağaoğlu ve Fi-Yapı’nın da yatırım yapacağı açıklandı. TurkMall’un da Kuzey Kıbrıs’ta bir alışveriş merkezi kuracağı ve isminin de Forum Akdeniz olacağı yerel gazetelerde yazıldı. Büyük yatırım yapmak isteyenlere her türlü kolaylık sağlanıyor. Kıbrıs’ta yatırım yapanlara vatandaşlık verme durumu bile söz konusu.
KKTC’de konut kredisi seçenekleri
Kuzey Kıbrıs’ta sabit faizli ya da değişken faizli konut kredisi kullanarak ev sahibi olmak mümkün. Bankalardan sabit faizli kredi kullandığınızda, kredi alımı sırasında belirlenen faiz vade sonuna kadar geçerliliğini koruyor. Aylık ödemeler de sabit oluyor.
Sabit faiz konut kredileri genelde 120 veya 240 ay vadeyle veriliyor. Alacağınız konutun tamamını kredilendirebilen bankalar bile var. Ancak genel olarak konut değerinin yüzde 70-75’ine kadar kredi veriliyor.
Değişken faizli konut kredilerinde de başlangıç faizi sabit faizliyle aynı. Ancak bankanın verdiği opsiyonlara göre aylık, 3 aylık, 6 aylık veya yıllık bazda enflasyon ve diğer ekonomik gelişmeler doğrultusunda faiz oranı yenileniyor.
Değişken faizli konut kredisinin düşen/azalan faizli konut kredisi şeklinde bir alt versiyonu da mevcut. Bu seçenekte faizler düşerken olumlu etkilenen tüketici, yükselen faiz dalgalanmalarındansa etkilenmiyor. Ancak bu seçenek için bankalar, bir kereliğine hizmet bedeli ücreti alarak riski azaltıyor. Bazı bankalarsa her yıl için kullanılacak faiz oranını ilan ederek tüketicinin ödemek istediği taksit tutarını önceden belirleyebiliyor.
KKTC’deki gayrimenkullerin kategorisi
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde dört farklı gayrimenkul kategorisi var:
1) 1974 öncesi Kıbrıslı Türkler, İngilizler ve diğer milletlere ait olan taşınmaz mal koçanları.
2) Eşdeğer mal: Güneyde mallarını bırakıp kayıplarını KKTC’de kaydettiren Kıbrıslı Türklere eşdeğer puan verilmiş durumda. Bu puanlarla Kıbrıslı Rumların bıraktığı malları eşdeğer olarak almak için kullanabiliyorlar.
3) Tahsis edilen mallar: 1974’ten sonra savaş gazilerine, ailelerine, Türkiye Cumhuriyeti’nden yerleşmek için davet edilenlere, güneyden kuzeye gelip herhangi bir malı olmayanlara devlet tarafından verilen veya tahsis edilen gayrimenkuller.
4) KKTC devleti tarafından 49 yıllığına kiralanan mallar.