Türkiye’den 2010’da 82 milyon dolar, 2011’de 53 milyon dolarlık altın alan İran bu yılın sadece 6 ayında ise 3 milyar 88 milyon dolarlık yani tam 58 kat daha fazla altın satın aldı. İran’ın aldığı altınlar soru önergesine konu olurken, Financial Times da “Neler oluyor” diye sordu ve İran’ın bu altın aşkının sebebini araştırdı
İran, 2012 yılı içinde Türkiye’den rekor miktarda altın ithal etti. İlk dört ayda, tüm yılların rekorunu kıran İran, 1 milyar 689 milyon dolarlık altın ithalatı yaptı. TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi ise dün son rakamları verdi ve İran’a 6 aylık mücevher ithalatının 3 milyar 88 milyon dolara yükseldiğini söyledi.
Rekor alımı değerlendiren ATO eski Başkanı, CHP Ankara Milletvekili Sinan Aygün, “İran olası bir ambargo için altın biriktiriyor. Bence dünya piyasalarından 15-20 milyar dolarlık altın toplamış olabilir” yorumu yaptı.
Aygün, Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan’ın yanıtlaması istemiyle TBMM’ye verdiği soru önergesiyle İran’ın Türkiye’den ithal ettiği rekor miktardaki altını gündeme taşıdı. Aygün, “İran’ın Türkiye’den büyük miktarlarda altın ithal etmeye başlamasının altındaki gelişmelerin nedenini” de Bakan Çağlayan’a sordu. CHP’li vekil, “Türkiye, İran’a 22,6 ton altın ihraç ettiği Nisan 2012 ayında ilk kez İran’a karşı dış ticaret açığı vermemiş, aksine son yıllarda ilk kez 4 milyon dolarlık da olsa fazla vermiştir. Bu sonuç ister istemez akla ‘Acaba Türkiye İran’a ithalat borcunu altınla mı ödemektedir?’ sorusunu getirmektedir. Bakanlığınızın bu konuyla ilgili bir tespiti bulunmakta mıdır?” sorusunu yöneltti.
Aygün’ün önergesini yanıtlayan Zafer Çağlayan, “İran ile işlenmemiş altın ticaretine ilişkin veriler” başlığı altında bir tablo gönderdi. “Altın” (Diğer işlenmemiş şekillerde olanlar, para yerine kullanılmayan) başlığı altında ihracat ve ithalat rakamları şöyle belirtildi:
YIL ..............İHRACAT...............İTHALAT
2010.................82,32.................0
2011.................53,65.................0
2012 (Ocak-nisan)....1.689,26..............0
ÇOK ENTERESAN RAKAM
Bakan Çağlayan’ın yanıtını VATAN’a değerlendiren Aygün, 2012 yılının ilk dört ayındaki rakamları “Çok enteresan” bulduğunu söyledi. Aygün, “‘Altın sattık’ deniliyor ama bana göre burada altın satma değil, kamu ödeme aracı olarak kullanılmış. 3 milyar 200 milyon dolarlık ters bakiye var” yorumu yaptı.
İran’ın dolar ve eurodan sıkıntıya düşme tehlikesi karşısında tüm varlıklarını altına çevirdiğini belirten Sinan Aygün, “Bana göre İran ilerde başına gelecek bir amgarbodan dolayı önlem almaya çalışıyor. Hem AB, hem ABD’nin olası bir ambargosunda euro ve dolar yerine her zaman geçerli olan altına yönelmiş görünüyor. Yani İran altın biriktiriyor diye düşünüyorum. Türkiye’deki rakamlar böyle. Başka yerlerde başka ülkelerde bunu yapıyor mu gerçekten merak konusu. Türkiye’den bu kadar kısa sürede 1 milyar 689 milyon dolarlık bir altın aldıysa dünya piyasasından da 15-20 milyar dolarlık altın toplamış olabilir” ifadesini kullandı.
Deniz Güçer/Vatan